Gdy jaki¶ czas temu pisa³am o biznesmenach i filantropach z ¿ydowskiej rodziny Haase , moja wiedza o tej znamienitej rodzinie urywa³a siê na 1921 roku. Wiele czasu spêdzi³am na poszukiwaniach jakichkolwiek ¶ladów po ostatnim rybnickim Haase, czyli Feliksie. Przypomnê naszym czytelnikom, i¿ Feliks, syn Juliusza – fundatora parku zwanego do dzi¶ Hasynhajd±, by³ ostatnim w³a¶cicielem garbarni Haasych, która w 1921 roku przesz³a w rêce braci ¯urek.

Feliks mia³ trójkê dzieci, wszystkie one urodzi³y siê w Rybniku. Najstarszym by³ Ernst Friedrich (ur. w 1904 r.), Rudolf Ferdinand by³ m³odszy o nieca³e dwa lata, ostatnia by³a Charlotte Käte.

Rodzeñstwo Haase

Gdy w listopadzie 1918 roku zakoñczy³a siê pierwsza wojna ¶wiatowa, od Niemiec pañstwa zwyciêskie ¿±da³y odszkodowañ wojennych i zwrotu zabranych wcze¶niej ziem. Francja odzyska³a prawa do Lotaryngii i Alzacji, za¶ Polakom marzy³ siê prastary ¦l±sk. Na miêdzynarodowej konferencji w Wersalu zwyciêskie mocarstwa i przedstawiciele pozosta³ych pañstw europejskich podpisa³y 28 czerwca 1919 roku traktat pokojowy. W artykule 88 tego traktatu poruszono interesuj±cy Polaków problem ¦l±ska. „Art. 88. W czê¶ci Górnego ¦l±ska po³o¿onej w granicach ni¿ej opisanych mieszkañcy zostan± powo³ani do wypowiedzenia siê przez g³osowanie, czy ¿ycz± sobie przy³±czenia do Niemiec, czy te¿ do Polski... " Niemcy nie mieli zamiaru pozbywaæ siê ani skrawka tej bardzo dochodowej ¦l±skiej prowincji, choæ traktat Wersalski stanowi³ inaczej. W³ochy i Anglia boj±c siê nadmiernego wzrostu potêgi Francji popiera³y Niemców i chcia³y poprzez ¦l±sk ich wzmocniæ.

Pierwsza rybnicka synagoga sta³a przy ulicy Raciborskiej (obecnie róg Raciborskiej i Curie Sk³odowskiej). Ten drewniany budynek z 1811 roku sp³on±³ i nie zosta³ odbudowany. Nowa, murowana synagoga nie powsta³a w miejscu starej. Wzniesiono j± w latach 1842 - 1848 na rogu ulicy Gimnazjalnej (obecnie Chrobrego) i Zamkowej. Budowla by³a orientowana, z fasad± od zachodu. Dziêki nielicznym zachowanym zdjêciom wiemy, i¿ wzniesiono j± w stylu klasycystycznym, czyli stylu dominuj±cym dla tego typu budowli w pierwszej po³owie XIX wieku. By³a wybudowana na planie prostok±ta, mia³a pomost z balustradami przed g³ównym wej¶ciem oraz Gwiazdê Dawida na szczycie ¶ciany frontowej, czyli od strony ulicy Zamkowej.

Jest to nasz kolejny wyjazd do Miêdzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
Relacje z poprzednich wyjazdów mo¿ecie znale¼æ w naszej galerii i na forum: M.R.U. 2009, M.R.U. 2010 part 1 i part 2.

Prowincjonalny Zak³ad dla Psychicznie Chorych, bo tak± nazwê wówczas nosi³ Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych przy ulicy Gliwickiej w Rybniku, posiada bardzo bogat± historiê i dlatego chcia³bym po¶wiêciæ mu wiêcej uwagi. Jest to jedyny Rybnicki Szpital, który istnieje do dzi¶ w nie zmienionej formie i w tym samym miejscu. Temat ten z mojej strony na pewno nie zostanie wyczerpany, ale postaram siê zawrzeæ najwa¿niejsze fakty z jak¿e bogatej historii tej placówki. Wiêcej na ten temat mo¿na przeczytaæ w nowej ksi±¿ce Pana Józefa Kolarczyka „ Za Czerwonym Murem – Monografia Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych”

Odk±d ludzko¶æ istnieje na ¶wiecie, istniej± tak¿e choroby, z którymi musimy siê borykaæ.

Dlatego jeste¶my stworzeni do tego by je zwalczaæ i umieæ sobie z nimi radziæ, poprzez naukê; do¶wiadczenie niekiedy przykre; a tak¿e przez przekaz ustny, a pó¼niej przez literaturê, a¿ po wy¿sze studia medyczne. Ju¿ od dawien dawna byli ró¿ni znachorzy, medycy, którzy leczyli z ró¿nym skutkiem, ale zawsze dawali ludziom nadziejê. Leczenie wtedy odbywa³o siê w domach, albo trzeba by³o i¶æ do znachora po jaki¶ specyfik. W miarê postêpu nauki, szczególnie medycyny zrodzi³a siê potrzeba miejsca, gdzie mo¿na by leczyæ, gdzie mo¿na by chorego odizolowaæ od zdrowych, szczególnie w przypadkach zarazy, a takowe mia³y miejsce niejednokrotnie i gdzie medycyna mog³a siê rozwijaæ poprzez odpowiedznie warunki. Zaczê³y powstawaæ pierwsze szpitale. W tej kwestii Rybnik nie by³ odosobniony bo, ju¿ w 1650 roku z inicjatywy Ferdynanda Oppensdorfa powsta³ pierwszy rybnicki szpital dla kobiet, ale o tym bardzo ma³o wiadomo, jedne ¼ród³a podaj± ¿e mie¶ci³ siê przy dzisiejszej ulicy Hallera, tam gdzie pó¼niej mieszka³ weterynarz rze¼ni, a inne ¿e na ulicy Rudzkiej. Chcia³bym trochê przybli¿yæ historiê Rybnickich szpitali, byæ mo¿e co¶ pomin±³em, ale bardzo ma³o jest ¼róde³ na ten temat.